Virtuala civitaneco, reala demando: ĉu la Respubliko estas preta por sia propra grando?

En la Halo de Civitanoj, en la virtualaj retoj, en la dek du transmaraj aneksoj de la Federacia Traduka Centro, sidas civitanoj de la Respubliko, kiuj pagis la €1,99 de la Esperanto-Ĉarto kaj ricevis ĉiujn rajtojn de civitaneco — krom unu. Ili ne povas voĉdoni en la Federacia Asembleo. Ĉi tiu fakto, kiu ŝajnas simpla, estas fakte la plej profunda demando, kiun la Respubliko devas fari al si mem.

Tri vojoj kuŝas antaŭ la Federacio. La unua estas la vojo de la leĝo: la Federacia Kortumo povus pronunci, ke la Ĉarto mem postulas voĉdonrajton. La dua estas la vojo de la politiko: la Asembleo povus simple leĝi ĝin. La tria estas la vojo de la konstitucio: la civitanaro povus amendi la Ĉarton mem. Sed antaŭ ol ĉiu el tiuj vojoj, kuŝas alia demando: ĉu la Respubliko vere komprenas, kio ĝi estas?

Ĝi estas facile diri, ke Zandorio estas juna ŝtato. Ĝi estas pli malfacile vivi ĝin. Ĝi signifas, ke ni devas esti pli humilaj ol la maljunaj ŝtatoj, ne malpli. Ĝi signifas, ke kiam ni difinimas civitanon, ni devas scii, ke la difino mem estas promeso. La promeso diras: "Se vi estas ĉi tie, vi estas ĉi tie." Sed se ni tiam diras al tiu civitano, "Sed vi ne povas voĉdoni," ĝi estas ne promeso. Ĝi estas menzo.

La Junulara Ĉarto estas alia demando. Ĝi demandas, ĉu dek-kvinjaraĝo, kiu pagas impostojn, rajtas voĉon pri la leĝoj, kiuj imposas ĝin. Ĝi estas justa demando. Sed ĝi estas ankaŭ demando, kiu ne povas esti solvita, dum la unua demando kuŝas nesolvita. Antaŭ ol ni didu la voĉdonrajton, ni devas unue diri, ke civitaneco signifas ion. Kaj ĝi devas signifi ĝin por ĉiuj.