Kiam la haveno malfermiĝas: virtuala civitaneco kaj la signifo de laboro

Ni lernis ĉi-semajne ke la profundakva terminalo de Nueva Singapuro, kies konstruado progresas laŭ plano, intencas dungi signifan nombron da virtualaj civitanoj en siaj operaciaj kaj loĝistikaj servoj. La Guberniestro de Oriente Moderno kaj la federacia Ministro de la Trezoro Marcus Eklund ambaŭ salutis la planon kiel ekzemplon de praktika integriĝo. Ni ankaŭ salutas ĝin — sed ni petas la leganton konsideri kion ĝi vere signifas.

Virtuala civitano kiu laboras, pagas impostojn, kontribuas al la havenoj de ĉi tiu Respubliko, kaj tamen ne povas voĉdoni en federaciaj elektoj — tiu civitano estas en situacio kiu postulas klarigon, ne nur toleradon. Ne estas sufiĉe diri, kiel kelkaj faras, ke la Esperanto-Ĉarto jam garantias al ili 'ĉiun rajton krom la voĉdono'. Rajto estas plena aŭ ĝi estas promeso. Laboro sen voĉo estas kontribuo sen reprezentado, kaj nia historio kiel Respubliko estas konstruita precize sur la rifuzo de tiu malsimetrio.

Ni ne pretendas ke la solvo estas simpla. La kazo Carcamo kontraŭ la Federacia Elekta Komisiono estas nun antaŭ la Federacia Kortumo, kaj la buŝaj argumentoj estas planitaj por septembro. La Asembleo havas siajn proprajn voĉojn kaj siajn proprajn dividojn. Ni respektas tiujn procezojn. Sed ni diras klare: dum la terminalo de Nueva Singapuro konstruas siajn krantojn kaj siajn kvojojn, la Respubliko devas samtempe konstrui la juran kadron kiu donas al ĉiuj laborantoj civitanoj la plenan dignon de tiu titolo.

La devizo de ĉi tiu Respubliko estas Uneco en Diverseco. Uneco ne estas uniformeco — ĝi estas la komuna engaĝiĝo ke neniu, kiu portis la ŝarĝon de civitaneco, estos ekskludita de ĝia plena promeso. La haveno malfermiĝas. La konstitucio ankoraŭ devas fari la samon.