Kiam la rifoj paliĝas, la Respubliko devas aŭdi

Ĉiujare, kiam la printempaj temperaturoj supreniras, la Federacia Oceana Observatorio publikigas siajn mezuradojn kun la sama kvietaj ciferoj kaj la sama silenta graveco. Ĉi-jare la ciferoj estas pli malbonaj ol pasintjare. Tio ne surprizas la sciencistojn; ĝi devus surprizi nin.

La rifoj de Costa Mar ne apartenas nur al tiuj kiuj loĝas ĉe la bordo. Ili estas parto de la komuna heredaĵo kiun la Federacia Ĉarto nomas 'la natura fundamento de la Respubliko' — frazo tiel kutima en ceremoniaĵoj ke ni preskaŭ forgesis ĝian laŭvortan sencon. Natura fundamento. Se la fundamento fariĝas fragila, la konstruaĵo supra ne restas sendifekta.

Guberniestro Adeyemi anoncis pliigitan financadon por la Regiona Rifprotekta Programo en aprilo. Ni salutas tiun paŝon. Sed regiona agado, eĉ kiam ĝi estas energia kaj bone financata, ne povas anstataŭi federacian politikon pri la termika ŝarĝo kiu kaŭzas la bleĝadon. La Rivero Esperanto, la maraj vojoj, la industria varmo de la havenoj de Costa Mar — ĉio tio estas federacia afero same kiel regiona.

Ni ne petas alarmismon. Ni petas ke la Federacia Asembleo traktu la raporton de la Observatorio kiel la urĝan dokumenton kiun ĝi estas, kaj ke la Konstitucia Komisiono, kiu nuntempe okupiĝas pri voĉdonaj demandoj, trovu tempon ankaŭ por la demandoj kiuj ne havas elektan ciklon. La rifoj ne atendas marton 2027.