Lingvo kiel radiko, ne kiel ornamajo

El la enlando de Tierra Verde venas raporto kiu meritas pli ol rapidan legon: plenkreskuloj — farmistoj, kooperativaj laboristoj, gepatroj de lernejaĝaj infanoj — sidas en vesperaj klasĉambroj por lerni la gvaranian lingvon. Ili ne estas studentoj en la tradicia senco. Ili estas homoj kiuj iam sciis tiun lingvon, aŭ kies gepatroj sciis ĝin, kaj kiuj nun decidas ke la silento daŭris sufiĉe longe.

Ni ne volas romantikigi. Lingvo ne reviviĝas nur per entuziasmo; ĝi bezonas uzadon en ĉiutaga vivo, en komerco, en juro, en la subtilaj momentoj kie oni diras ion al infano kaj la infano komprenas. Sed la klasĉambro estas la komenco de tiu vojo, kaj la fakto ke plenkreskuloj elektas tiun vojon propravole — sen devigo, sen subvencio preter la modesta regionkomunuma subteno — diras ion gravan pri la stato de civita konfido en Tierra Verde.

La Federacia Ĉarto garantias lingvajn rajtojn, sed garantio sur papero estas nur promeso. La vera testo estas ĉu la lingvo trovas lokon en la buŝo de la venonta generacio. Kaj la venonta generacio lernas de gepatroj kiuj mem lernas. Tiu ĉeno — malforta, mallonga, sed reala — estas la plej honesta signo de institucia sano kiun ni konas.

Ni esperas ke la Federacia Ministrino de Kulturo atentas. Ne por interveni, sed por garantii ke la infrastrukturo — tradukistoj, lernolibroj, jura rekono de gvaraniaj dokumentoj — estas preta kiam la postulo kreskos. Ĉar ĝi kreskos. Kaj estas pli saĝe esti preta ol surprizita.