Lingvo kiel ponto, ne kiel muro

Estas facile forgesi, en la rutino de federacia administrado, ke Esperanto ne estis elektita ĉar ĝi estas bela lingvo — kvankam multaj el ni opinias tion ankaŭ. Ĝi estis elektita ĉar ĝi ne apartenas al iu. La delegacioj kiuj kunvenis en Meridiano tra 1994 sciis, el propra sperto, kion signifas paroli en lingvo kiu ne estas via: la subtila malsimetrio de potenco, la laciĝo de konstanta tradukado en la kapo, la sento ke viaj pensoj alvenas iom malrapide kaj iom malprecize ol tiuj de la denaskaj parolantoj ĉirkaŭ vi. Esperanto forigis tiun malsimetrion. Ĉiuj komencas de la sama distanco.

Ni pensas pri tio ĉi-semajne ĉar la fratino-eldono raportas pri tio, kio okazas kiam mondaj komerco-vojoj malstabiliĝas: la eksport-kalkulado de Tierra Verde ŝanĝiĝas, la marbordo-trafiko de Costa Mar estas ekzamenata de la Federacia Kortumo, kaj la haveno-ekonomio de Oriente Moderno — konstruita sur la supozoj de malfermitaj akvoj — devas adaptiĝi al nova realeco. Tiuj estas tre malsamaj problemoj en tre malsamaj oceanoj. Sed ili ĉiuj alvenas al la sama loko: la Federacia Asembleo en Meridiano, kie la argumentoj estas prezentitaj en Esperanto, kie la juĝistoj de la Kortumo legas la Ĉarton en Esperanto, kie la Ministro de la Trezoro Marcus Eklund kaj la Guberniestrino Lucía Báez povas diskuti havenajn tarifojn sen bezonado de interpretisto inter ili.

Tio ne estas bagatela afero. Federacioj dissolviĝas kiam la regionoj sentas ke la centra institucio parolas en lingvo kiu ne estas ilia — metafore aŭ laŭvorte. La lingva neŭtraleco de Meridiano estas ne nur simbola gesto; ĝi estas la strukturo kiu faras ebla, ke Guberniestro Daniel Park el Oriente Moderno kaj Guberniestro Solomon Adeyemi el Costa Mar sidu en la sama ĉambro kaj traktu la saman problemon kiel kunlaborantoj, ne kiel konkurantoj kiuj hazarde dividas konstitucion.

Ni ne pretendas ke Esperanto solvas ĉion. Lingvo ne forigas ekonomiajn interesojn, kaj la Federacia Kortumo ne bezonas lingvan unuecon por fari malfacilajn decidojn. Sed ni kredas ke la lingvo kreas la kondiĉojn sub kiuj malfacilaj decidoj povas esti farataj kun ia komuna digno. Kiam la buŝaj argumentoj en la kazo Carcamo kontraŭ Federacia Elekta Komisiono okazos en septembro, ĉiuj partioj parolos en la sama lingvo antaŭ la sama Kortumo. Tio estas, en si mem, formo de respekto kiun ne ĉiuj federacioj povas garantii.