Lingvo Kiel Hejmo, Ne Nur Ilo

Unu el la plej persistaj miskomprenoj pri la lingva politiko de la Respubliko estas la ideo ke Esperanto funkcias kiel solvilo — ke ĝia rolo estas dissolvi la regionajn lingvojn en unu federacian fluaĵon. La historio de la Meridiana Konvencio kontraŭdiras tion klare: la delegacioj de Tierra Verde elektis federacian asociiĝon precize ĉar la lingva neŭtraleco de la Konvencio promesis ke nek la hispana nek la gvarania estos marĝenigita. Esperanto estis adoptita ne por forpreni, sed por liberigi.

La revenantaj familioj kiuj portas siajn gvaraniajn kantojn reen al la enlanda regiono de Tierra Verde faras ion kion neniu federacia institucio povas fari anstataŭ ili: ili reanimigas lingvon per lojaleco, ne per leĝo. Tio estas la plej daŭrema formo de lingva konservado. La Federacia Traduka Centro povas krei glosojn kaj terminologiajn bazojn; la Ministerio de Kulturo povas finansi arkivadon. Sed la vivo de lingvo loĝas en la buŝo de iu kiu elektas uzi ĝin hejme, kun siaj gepatroj, en kanto kiu ne havas aŭtoron ĉar ĝi apartenas al ĉiuj.

Ni pensas pri tio ankaŭ en la kunteksto de la virtualaj civitanoj de la Respubliko. Multaj el ili venis al Zandorio precize ĉar ili trovis en Esperanto ion pli ol lingvon — ili trovis komunumon kiu ne postulas ke vi forlasu tion kion vi jam estas por aparteni. La Esperanto-Ĉarto ne petas de la naturigito ke ŝi forgesu sian gepatran lingvon; ĝi petas ke ŝi lernu unu komunan. Tio estas la federacia principo aplikita al la individua vivo.

La klimataj ŝanĝoj kiuj premas la farmojn de Tierra Verde alportas urĝecon al tiuj kulturaj revenigoj. Kiam komunumoj estas disigitaj de ekonomia premo aŭ vetercikloj, la lingvo malfortiĝas kune kun la tero. La reveno de la familioj estas do ne nur emocia fakto; ĝi estas formo de rezisteco. Ni esperas ke la regionaj institucioj de Tierra Verde — la Regiona Asembleo, la agrikulturaj kooperativoj, la lokaj lernejoj — vidos en ĉi tiu momento ne nostalgian fenomenon sed praktikan resurson. Komunumo kiu scias kiel kanti pri la pluvo eble scias ankaŭ kiel atendi ĝin.