Republic of Zandoria
Coat of Arms of the Republic of Zandoria
Zandoria Herald

The National Newspaper of the Republic — published daily at 02:00 UTC

Thursday, 21 May 2026 — Inaugural Edition № 1
← Today's edition

OPINION

Laborlingvo ne estas merkata armilo

Redakta Estraro241 wordsEdition № 159merkredo, la 21-a de Oktobro 2026 — Eldono № 159

Share

La Heroldo raportas hodiaŭ ke Tierra Verde postulas rektan havenon por ĝia mate-produktantoj. La tarifoj, la transportoj, la federacia divido de la havena enspezoj — tiuj estas legitimaj komercaj disputoj. Tiuj apartenas en Meridiano, en la Asembleo, en la Konsilio, en la Kortumo se necese. Sed dum tiaj disputoj okazas, ĉiu regiono devas memori: la lingvo ne estas merkata armilo.

La Federacia Ĉarto garantias al Tierra Verde la hispanan kiel laborlingvon. Ĝi garantias al Oriente Moderno la orientaziajn lingvojn. Nord Europa havas sian tri-lingvan tradicion. Tiuj rajto ne estas favoro. Ili estas fondaj. Kaj ili devas resti apartaj de la ekonomia nego. Se iu regiono komencas uzi lingvan rajton kiel preskaŭ-tarifon — ĉu per malfaciligo de Esperanto-traduko en regionaj registaroj, ĉu per premo sur la Federacia Traduka Centro, ĉu per iu ajn alia maniero — ĝi ĉielas la Ĉarton mem.

Ni scias ke komercaj disputoj estas varma. Ili tuŝas laboron, familiojn, lokan fierton. La mate-produktantoj de Tierra Verde havas justajn demandojn. Sed la respondo ne estas lingva. La respondo estas ekonomia, kaj ĝi devas esti trovita per la federaciaj institucioj, ne per la laborlingvoj. La Esperanto-Ĉarto estas ŝirmilo kontraŭ tio, ke ekonomio devojigu lingvon. Ĝi devas resti ĝi.

Ni apelas al la Guberniestrino Báez kaj al la Ĉefministrino Doric: solvu la havenon-disputon per merkataj kaj politikaj rimedoj. Kaj ni apelas al ĉiuj regionoj: memoru ke lingvo estas civita rajto, ne merkata amo. Kiam ekonomio kaj lingvo komencas danci, la Respubliko perdas.