La Lingvo kiel Hejmo

Ni ofte parolas pri Zandorio kiel pri ŝtato sen apuda tero, kiel pri federacio disĵetita trans oceanoj kaj kontinentoj. Sed ekzistas alia mapo de nia Respubliko, desegnita ne per limoj kaj havenoj, sed per gramatiko kaj vortprovizo. Sur tiu mapo, ĉiu esperantoparolanto estas civitano de sama urbo, kaj ĉiu konversacio estas strato, kiu ligas unu regionon al alia.

La virtuala civitaneco, tiom diskutata en niaj tagoj, ne estas anomalio aŭ postpenso de nia konstitucia ordo. Ĝi estas ĝia plej sincera esprimo. Kiam iu ie ajn en la mondo lernas nian lingvon kaj elektas aliĝi al nia komunumo, tiu persono ne akiras pasporton al geografia loko; ili akiras ŝlosilon al konversacio, kiu daŭras senĉese ekde la Meridiana Konvencio.

La debatoj pri voĉdonrajto por virtualaj civitanoj, aŭ pri la malsuprenigo de la voĉdona aĝo, ofte estas kadrigitaj kiel demandoj pri justeco aŭ proceduro. Sed ni kredas, ke ili estas pli profunde demandoj pri tio, kion ni opinias kiel aparteno. Ĉu aparteno estas mezurata per jaroj da loĝado en iu loko, aŭ per la intimeco kun la ideo mem de Zandorio?

La respondo, ni sugestas, troviĝas en la ĉiutaga praktiko de nia lingvo. Esperanto ne demandas pri via deveno; ĝi demandas ĉu vi pretas komuniki. En tiu senco, ĉiu nova parolanto jam voĉdonas por la estonteco de la Respubliko per sia elekto lerni ĝin. La institucioj eble bezonos tempon por atingi la lingvon, sed la lingvo jam atingis la mondon.

Ni ne rapidu solvi la konstituciajn demandojn per dekreto. Ni prefere lasu ilin maturi en la publika diskuto, kiel oni lasas vinon fermenti. La respondoj, kiam ili venos, devos esti tiel vastaj kaj akceptemaj kiel la lingvo mem, kiu ebligas ilin. Tio estas la vera heredaĵo de la Konvencio: ne nur ŝtato, sed maniero pensi pri hejmo.