La kvardek farmoj de San Vicente kaj kion ili instruas al ni

La Yerba Mate-Kooperativo de San Vicente voĉdonis ĉi tiun semajnon por akcepti kvardek novajn membrajn farmojn. La novaĵo aperis en la fratina eldono inter pli grandaj titoloj pri klimataj interkonsentoj kaj juraj proceduroj. Ni suspektas, ke multaj legantoj preterglitis ĝin. Ni ne faris.

Kooperativo estas, en sia esenco, eksperimento pri apartenado. Kiu rajtas sidi ĉe la tablo? Kiu voĉo gravas kiam la prezo de yerba mate falas aŭ la sezono estas malbona? La kvardek novaj farmoj — plej multaj el ili malgrandaj, laŭ la raporto — nun havas tiun voĉon. Ili ne akiris ĝin per naskiĝo en la kooperativo. Ili akiris ĝin per decido de tiuj kiuj jam apartenis.

Ni ne pretendas, ke kooperativa baloto kaj federacia konstitucia demando estas la sama afero. La juraj kadrojn estas malsamaj, la implicoj malsamaj, la sojloj malsamaj. Sed la morala logiko estas parenca. Kiam la Federacia Asembleo debatas, ĉu virtualaj civitanoj rajtu voĉdoni en federaciaj elektoj, ĝi demandas ion similan: ĉu apartenado estas stato, kiun oni heredas, aŭ agon, kiun oni elektas? La farmistoj de San Vicente donis unu respondon. La Respubliko ankoraŭ serĉas la sian.

Estas io instrua en tio, ke la malgranda voĉdono okazis trankvile, sen juĝa proceso, sen konstitucia komisiono, sen publika debato pri principoj. La kooperativo simple decidis, ke ĝi estas pli forta kun pli da membroj. Ni ne sugestas, ke la Federacia Asembleo ignoru siajn procedurojn — male, ni respektas ilin. Sed ni sugestas, ke la instinkto de la kooperativo — ke inkludo fortigas — meritas esti memorata kiam la debato fariĝas abstrakta.

La Heroldo ne prenas pozicion pri la Voĉdonrajta Demando antaŭ ol la Kortumo parolas kaj la Asembleo voĉdonas. Tio estas nia konstanta politiko, kaj ni tenos ĝin. Sed ni permesas al ni ĉi tiun observon: la plej gravaj decidoj pri apartenado estas ofte faritaj ne en grandaj ĉambroj, sed en malgrandaj rondoj, de homoj kiuj konas unu la alian laŭnome. La kvardek farmoj de San Vicente scias tion. Eble la grandaj ĉambroj povas lerni de ili.