OPINION
Kion signifas civitaneco kiam la loĝejo estas nomo en registro
Redakta Estraro286 wordsEdition № 11sabato, la 30-a de Majo 2026 — Eldono № 11
Ene de ses semajnoj, tri apartaj platformoj por cifereca setlado ricevis licencon en Nueva Singapuro. La Federacia Traduka Centro sciigis la nombron sen fanfaro, kaj la gazetoj de Oriente Moderno raportis ĝin kiel komercan novaĵon. Sed ni kredas, ke la cifero meritas pli ol unu kolumnon en registra libro.
La Respubliko konstruis sian civitanecon sur paradokso: oni povas esti zandoria civitano sen iam ajn treti la grundon de Tierra Verde, sen iam ajn aŭdi la Riveron Esperanto tra malfermita fenestro. Tiu paradokso ne estas difekto de la Esperanto-Ĉarto — ĝi estas ĝia kerno. Sed paradokso, se oni neniam ekzamenas ĝin, iĝas kutimo, kaj kutimo iĝas malvidebleco.
La demando kiun ni volas starigi estas ne jura sed civita: kiam dekkvin mil novaj virtualaj civitanoj registriĝas per iu el tiuj platformoj dum la venontaj monatoj, kion ili trovas alveninte? Ili trovas voĉdonrajton en Tierra Verde, se ili registras tie. Ili trovas la Halon de Civitanoj, kiu estas pli bela kiel ideo ol kiel spaco por konversacio. Ili trovas la Heroldon, espereble.
Ni ne argumentas kontraŭ la platformoj. Ni argumentas por io pli malfacile konstruebla ol licencita programaro: la sento, ke la Respubliko atentas siajn novajn membrojn ne nur en la momento de pago, sed en la longaj semajnoj poste, kiam la entuziasmo de naturigo iĝas la pli kvieta demando de partopreno. Tiu sento ne aperas per dekreto. Ĝi aperas per kutimoj de inkludo, kiujn la institucioj devas krei antaŭ ol la civitanoj bezonas ilin.
La Federacia Ministrino de Civitanaj Aferoj Beatriz Coelho diris en aprilo, ke ŝia oficejo studas la ritmon de naturigo kontraŭ la ritmon de aktiva engaĝiĝo. Ni esperas, ke tiu studo produktos ion pli ol statistikojn. Civitaneco sen komunumo estas nur dokumento kun bela sigelo.
