Kiam pacienco mem estas politiko

Ekzistas momento en la vivo de iu ajn federacio kiam la mekanismoj desegnitaj por protekti malplimultojn komencas ŝajni kiel muroj konstruitaj kontraŭ la plimulto. Ni ne kredas ke Zandorio atingis tiun momenton. Sed la semajno kiu pasis — kun la regiona asembleo de Tierra Verde malakceptanta la federacian infrastrukturan planon, kaj la asembleo de Nord Europa aprobante kadron por rektaj federaciaj intertraktadoj — memorigas nin ke federacia pacienco havas sian propran prezon, kiu devas esti pagata konscie, ne hazarde.

La disputo pri kampaj vojoj en Tierra Verde ne estas bagatelaĵo. La farmistaj kooperativoj de tiu regiono ne forlasis sian antaŭulan ŝtaton en 1993 por ke nova centra ministerio diktus al ili la hierarkion de asfalto. La Federacia Ĉarto garantias regionan aŭtonomion en infrastruktura planado ĝuste pro tiu historio. Tamen la Federacia Trezoro financas pli ol kvardek procentojn de la regiona konstrua buĝeto, kaj financisto kiu pagas tiom da la fakturo havas leĝajn rajtojn pri la kondiĉoj. Ambaŭ pozicioj estas konstitucie defendeblaj. Tio estas la problemo.

En tiaj momentoj, la instinkto de multaj komentistoj estas postuli rapidan decidon — kortuman verdikton, asemblean voĉdonon, guberniestran kompromison. Ni komprenas tiun instinkton, sed ni ne dividas ĝin. La Federacia Ĉarto ne estis skribita por rapidi; ĝi estis skribita por daŭri. La kadra interkonsento de Nord Europa — kiu malfermas vojon al rektaj intertraktadoj inter la regiona asembleo kaj la federaciaj ministroj, preterirante la kutiman konsilistan proceduron — montras ke la sistemo povas krei novajn kanalojn kiam la malnovaj ŝajnas blokitaj. Tio estas institucia imagemo, ne malsukceso.

Ni do petas la leganton konsideri ĉu 'prokrasto' kaj 'procezo' estas vere sinonimoj. La Federacia Asembleo havas merkredan demandhoran; la Federacia Kortumo havas sian propran horaron; la Federacia Elekta Komisiono havas siajn proprajn limdatojn. Ĉiuj tiuj strukturoj funkcias laŭ ritmo kiu ŝajnas malrapida al tiu kiu urĝas, sed kiu garantias ke neniu regiono estas surprizata de decido farita en unu posttagmezo. La prezo de tiu garantio estas ĝuste la malrapideco kiun ni plendas. Ni ne povas havi ambaŭ.