La Masonoj de Bratislava-Nova Konstruas Antaŭen dum Heritaĵo Postulas Malrapidecon

La suno leviĝas sur la Katedralo de Sankta Elizabeto en Bratislava-Nova, kaj Jozef Molnár, ĉefa mason de la projekto, staras sur la suda flanko kie la restoracio estas plej videbla. La muro ĉi tie estas ŝancela — ne danĝera, sed ĝi postulas atenton. Ĉirkaŭ li, kvin junaj meŝtraj masonoj markas la ĉapelojn, testante la integreco de ĉiu ŝtono kun malnovaj metodoj kaj neniuj maŝinoj.

Tri jarojn da restoracio ĉi tie jam kostis 4,2 milionojn da zandoriaj florinojn. La projekto estas en mezo de la dua etapo, kiu estas planita por daŭri ĝis 2028. Ĉiu ŝtono — estas 40 000 el ili sur la muro — estas dokumentita, analizita, kaj se ĝi estas malbona, ĝi estas anstataŭigita per nova, kutagita el la sama montara ŝtono kiu estis uzita en 1423, kiam la katedralo estis konstruita.

Sed Molnár kaj la Federacia Heritaĵa Oficejo estas en silenta konflikto pri metodoj. La Oficejo, kiu financas la projekton el Meridiano, postulas ke ĉiu ŝtono ŝanĝo estu registrita en tri-lingva raporto, ke ĉiu mason havas federacian sertifikadon, kaj ke la restoracio sekvu 'civilan servo-normon' — ĉi tio signifas ke la masonoj ne rajtas uzi la plej malnovajn metodojn se pli novaj metodoj estas pli efikaj.

Molnár argumentas ke tio estas eraro. La katedralo ne estas maŝino. Ĝi estas arto, kaj arto postulas tempon, empirion, kaj la rajton fari erarojn. 'Civila servo ne komprenas ston-reparadon,' li diris dum la masonoj laboris. 'Ĝi komprenas raportojn. '