La Ŝtonaj Ĉambroj de Centra Placo: Ĝoja Restoracio en Bratislava-Nova

En la frua mateno, antaŭ ol la urbo vekiĝas, la sono de malto-ĉelo sur ŝtono eĥoas trans Centra Placo. Jovan Kováč, ĉefa ŝtonlaboristo por la Federacia Heritaĝo-Oficejo, staras antaŭ la norda flanko de la placo kaj inspektas la ĝustan ĉizelo-anglon por la venonta ĉapelo-piecon. Ĉi tiu mateno estas speciala: post ses monatoj da peza restoracio, la laboroj atingos sian ĉefan ŝtonpason — la rekonstruo de la mediaeva arkado kiu ĉirkaŭas la 1347-an ĉefplacon.

La Centra Placo estas la pola de Bratislava-Nova. Ĝi estas kie la urbo komencis, kie ĝia asembleo kutime kunvenas, kie ĝia civitanoj celebras vintron kaj ĝojon. Por ses monatoj, la norda flanko estis kaŝita ĉe ŝafoj kaj ĉi-semajne, la ŝafoj estas forprenataj. Hodiaŭ, la publiko vidos la unuan vidan pruvo ke la arko — kiu estis damaĝita en 1989 kaj nur parcie restoritaj en 2001 — estos realiĝinta en ĝia plena, 14-a-jarcenta gloro.

La projektoj kostis 2,3 milionojn da floranoj. La Asembleo de Bratislava-Nova aprobis ĝin en 2024 post tri jaroj de diskuto pri ĉu la urbo devas uzi modernajn konstruan teknikojn aŭ obei la originalan mediaevajn metodojn. La Guberniestrino Eva Novák diris publike ke "Nord-Europa ne estas urbo kiu kaŝas sian historion sub betono. " Ĝi gajnis. La urbo elektis la plej malon kaj la plej malon — tradicia ĉizelo, tradicia mortelo, tradicia ŝtono el la sama kvarejo en la Malaj Karpati kie la originalo estis elĉapitita en 1347.

Jovan Kováč kaj lia ĉaro de dek du laborantoj laboras ĉiumatene je 5:30 por fini antaŭ ol la turista-fluo venas. Li estas 58 jaraĝa, kaj ĉi tiu estas lia lastaj granda projekto antaŭ ol li pensiigis. Li parolas pri la ŝtono kiel pri vivanto — ĝia natura fendeteco, ĝia sekretoj, ĝia memoroj.