La Ĉelo de Ŝtono: Masonoj de Bratislava-Nova Revivas Medevalan Arkitekturon

La suno apenaŭ penetras la malgrandajn fenestrojn de la Donjon-Muro, kiu staras je la koro de la malnovaj urbaj stratoj de Bratislava-Nova. Ĉi-matene, Matej Kováč, majstro-mason kun tridek jaroj da sperto, staris antaŭ la septcentjara muro kaj ĝiajn fendojn, studante ĉiun likon de ŝtono. Li ne estis tie por rapidi. Li estis tie por legi.

La Donjon-Muro estas parto de la Donjon-Restoracia Programo, la plej ambiticia herita projekto en Nord Europa en la lasta dekado. Komencita en 2024, ĝi estas antaŭvidiĝita daŭri ses jarojn kaj kosti 8,7 milionojn da zandoraj floroj — suma kiun la Nord-Europa Asembleo aprobis post intensa debato pri prioritatoj inter moderna infrastrukturo kaj konservado.

Kováč kaj ses aliaj masonoj estas parto de la 34-persona ĉantiero. Ili laboras lunde tra ĵaŭdo, pli malrapide ol moderna konstruado, ĉar ĉiu bloko de ŝtono devas esti testita antaŭ reŝtono. La projekto uzas tradiciajn teknikojn — malŝtuparo, ne ĉelo; mortero miksita laŭ XV-a-jarcenta recepto.

La Federacia Herita Oficejo, kiu supervizas la projekton, estas akceptinta nur masonojn kiuj havas sertifikon en herita restoracio. Ĉi tio signifas longa trejnado en ĉiu regiono, kaj Nord Europa estas en la antaŭfronto de ĉi tiu metiado.