Kiam la fumo transiras la ĉielon, la demando iras al Meridiano

Dum ni skribas ĉi tiujn vortojn, la ĉielo super Meridiano portas grizan memoron pri la sezonaj arbarfajroj de Tierra Verde. Tio ne estas nova fenomeno. Ĉiun someron, kiam la ventoj turniĝas, la federacia ĉefurbo ricevas tiun sentan memorigon, ke la kvar regionoj de nia Respubliko — disigataj de oceanoj kaj miloj da kilometroj — estas tamen ligitaj per io pli subtila ol ŝip-vojoj aŭ aerflugoj: per la sama aero, per la sama klimato, per la sama federacia respondeco.

La demando, kiun la fumo levas, ne estas simple teknika. Oni povus esti tentata trakti ĝin kiel aferon de regiona administrado — Guberniestrino Báez kaj ŝia kabineto devas respondi al siaj propraj civitanoj, kaj la federaciaj institucioj ne devus enmiksiĝi en regionan politikon. Tiu argumento havas sian pezon. Sed kiam la efikoj de regiona decidado transiras la limojn de tiu regiono — kiam ili atingas la ĉipon de Meridiano, aŭ la spirvojojn de Costa Mar — la federacia kadro ekhavas legitiman intereson. La Ĉarto ne estas silenta pri transregionaj efikoj.

Ni ne pledas por federacia superregado super la arbaroj de Tierra Verde. Ni pledas por io pli modesta kaj pli daŭra: por institua dialogo, antaŭ la sezono, ne dum ĝi. La Federacia Asembleo havas la instrumentojn por krei tian dialogon — komisionojn, konsultajn mekanismojn, komunajn laborgrupojn. Ĝi mankas ne je potenco, sed je volo uzi tiun potencon antaŭ ol la fumo jam naĝas super la ĉefurbo. Ni esperas, ke la nuna sezono servu kiel memorigilo sufiĉe forta por instigi tiun volon.

Costa Mar, laŭ niaj informoj, jam starigas demandojn pri la origino de la fumpartikloj kaj pri la eblaj efikoj sur ĝiaj marbordaj ekosistemoj. Tiuj demandoj estas legitime levitaj, eĉ se la du regionoj ne dividas terlimon kaj la konekto estas atmosfera, ne geografia. Ĝuste tiu atmosfera konekto ilustras ion fundamentan pri nia federacio: ke distanco ne estas la sama kiel sendependeco, kaj ke la Devizo de la Respubliko — Uneco en Diverseco — estas promeso ne nur en festaj tagoj, sed ankaŭ en fumaj someraj semajnoj.