En San Vicente, la Gvarania-Lingva Festivalo revigligas tradicion malgre federacia tensio

En la mateno de la 15-a de septembro, Marcelina Ríos staris en sia domo en San Vicente kaj rekordis voĉmesaĝon al sia frato en Asunción. 'Ni revenas,' ŝi diris simple. 'Oktobro. Venu.' Ŝi ne devis diri kiun 'ni' — li sciis. Ŝi parolis pri la Festivalo de Gvarania-Lingva Muziko kaj Danco, la jara ceremono kiun San Vicente-komunumo organizado de 1999.

La festivalo estis ne malgranda afero. En siaj plej bonaj jaroj, ĝi alogis mil loĝantojn kaj vizitantojn de la tuta regiono. Esperanto-parolantoj venis el Meridiano. Gvarania-instruistoj kunvenadis por instruadon. Sed en 2023, la festivalo ĉesiĝis. Ne malico, ne direkta interzono, sed malpaco kiun neniu volis nomi.

La malpaco komenciĝis en 2023 kiam la Federacia Oficejo por Kooperativa Aferoj demandis al la San Vicente-asembleo ĉu la signago en la urbo devas esti dulingva — hispana kaj gvarania. La demando estis ne neatendita. Ĝi venis kun federacia konsilo. Ĝi venis kun lego-demando. Ĝi venis kun la sento ke Meridiano kontrolis eĉ la literojn en la stratoj.

Marcelina Ríos estas ne politikisto. Ŝi estas gvarania-lingva instruistino kaj la kulturo-direktorino de la Festivalo. Kiam la signago-demando eksplodis, ŝi malvolis preni parton. 'Mi instruadas lingvon,' ŝi diris. 'Mi ne batalis pri leĝoj.' Sed la komunumo vidis ĝin diference. Por ili, la signago-demando estis atako al la lingvo mem, kaj la Festivalo estis la plej profunda pruvo ke la lingvo vivis.