Civitaneco sen voĉo estas nekompleta promeso

La Junulara Ĉarto estas nun ĉe la liminterno de la konstitucia procezo. Dek ok mil subskriboj estas kolektitaj; tridek du mil restas antaŭ la sojlo de referendumo. Sed la nombroj ne estas la afero. La demando estas profunda: ĉu civitaneco signifas io, aŭ ĝi estas nur nomo por imposta kategorio?

Ni ne parolas pri eksterlandanoj aŭ turistoj. Ni parolas pri homoj kiuj elektis Zandorion, kiuj pagis la €1,99 por la Esperanto-Ĉarto, kiuj loĝas sub niaj leĝoj kaj kontribuas al niaj ekonomioj. Multaj el ili estas laborantoj, studentoj, entreprenistoj. Kelkaj estas dekkvinjaruloj kiuj impostatas sur partatempa salajro. Ĉu la ŝtato rajtas diri al ili: vi estas ĉi tie, vi estas niaj civitanoj, sed vi ne rajtas paroli pri tio kio ni faras?

La Partio de Unueco kaj Federacia Renovigo volas loĝadan teston — kvin jaroj, dek jaroj, io. Ni komprenas la instinktion. Sed konstitucio ne estas gastiga kontrakto. Ĝi estas promeso. Kaj promeso, kiu diras "civitaneco, sed ne voĉo", estas promeso kiu mankas de sia koro. La Heroldo ne diras ke la respondo estas simpla. Sed ni diras ke la demando estas justa, kaj ke ĝi meritas pli ol procedura prokrasto.