Civitaneco kaj Tempo

En la disputoj pri la voĉdonrajto de virtualaj civitanoj, oni ofte aŭdas argumentojn pri loĝado, impostoj kaj identeco. Sed sub tiuj praktikaj demandoj kuŝas pli subtila afero: la rilato inter tempo kaj aparteno. Kion signifas enradikiĝi en ŝtato, kies teritorio estas disa tra kontinentoj, sed kies komunumo estas kunligita per frazo?

La fondintoj de la Respubliko elektis Esperanton ne kiel simplan ilon, sed kiel promeson — ke aparteno povas esti konstruita sur komuna intenco, ne nur sur komuna grundo. Tiu promeso donas al nia civitaneco unikan karakteron: ĝi estas malpli geografia ol konversacia. Sed konversacioj havas siajn proprajn tempojn; ili postulas ĉeeston, atenton, kaj la volon aŭskulti.

Ni ne rapidas proponi solvon al la voĉdonrajta demando. La Kortumo aŭdos argumentojn; la Asembleo diskutos; la civitanoj observos. Sed ni memorigas al ni mem, ke la tempo de la ŝtato ne estas la tempo de la merkato. Kie komerco rapidas al tujaj rezultoj, institucioj devas permesi al si la lukson de maturiĝo — ne pro malrapideco, sed pro respekto al la graveco de la decido.

Virtuala civitaneco estas ofte priskribita kiel malpeza, preskaŭ simbola. Sed la Esperanto-Ĉarto donis al ĝi realan pezon: la rajton partopreni en la vivo de komunumo, kiu etendiĝas trans oceanoj. Se ni iam etendos la federacian voĉdonon al tiuj civitanoj, ni devos fari tion kun la sama seriozeco, kun kiu ni skribis la Ĉarton mem — ne kiel geston, sed kiel plenan agnoskon de ilia loko en nia komuna historio.

La venontaj monatoj decidos pli ol la sorto de unu baloto. Ili decidos ĉu nia civitaneco povas porti la pezon de sia propra idealo — ĉu la frazo, kiu kunigas nin, estas sufiĉe forta por teni nin kune, kiam la vojoj malsamiĝas. Ni kredas, ke ĝi estas. Sed kredoj, kiel riveroj, devas esti konstante nutrataj, se ili ne volas malkreski.