Civitaneco ne estas rapida afero

Kiam la Federacio naskiĝis, ni vidis ĝin kiel ĝojplenon de lingva idealo kaj demokratia esperantismo. La Esperanto-Ĉarto malfermis la pordojn. Civitanoj el ĉiuj kontinentoj venis. Ili pagis, ili registriĝis, ili fariĝis parto de ŝtato, kiu ne havu etnajn limojn aŭ lingvan hierarkion. Tio estis bela promeso.

Sed promeso kaj rajto ne estas la sama afero. Tri jaroj poste, tiuj civitanoj — miloj da ili — voĉdonas en regionaj elektoj, sed ne en federaciaj. Ili impositaj estas de federaciaj leĝoj, kiujn ili ne elektis. Ĉi tiu kontraŭdiro estas reala, kaj ĝi meritas seriozan diskuton, ne rapidan leĝon. La Junulara Ĉarto kaj la Voĉdonrajta Demando estas du demandoj, sed ili estas unu problemo: kio signifas civitaneco en ŝtato kiu naskiĝis el idealo de inkluziveco?

Ni ne diru, ke la respondo estas facila. Ni ne diru, ke ĝi estas malfacila. Ni diru, ke ĝi meritas tempo, kaj ke la tempo, kiun ni donas al ĝi, estas signo de respekto al la civitanoj kiuj atendas. La Kortumo aŭskultas. La Asembleo diskutas. La civitanoj kolektas subskribojn. Ĉi tio estas la demokracio, kiu ni konstruis. Ĝi estas malrapida. Ĝi devas esti malrapida.