Civitaneco sen partoprenrajto estas neĉefa civitaneco

Antaŭ tri monatoj, la Federacia Kortumo akceptis por aŭdienco la kazon Carcamo kontraŭ la Federacia Elekta Komisiono. La kazo estas simpla en sia demandon: ĉu virtualaj civitanoj, tiuj kiuj naturigis sin per la Esperanto-Ĉarto, rajtas voĉdoni en federaciaj elektoj? Sed ĝi estas profunda en sia implikacio. Ni devas demandi al ni mem, kion ni intencas kiam ni diras "civitaneco" en Zandorio.

La Federacia Ĉarto estas unika dokumento. Ĝi naskiĝis ne el kontinueco de antaŭula ŝtato, sed el kunveno de kvar teritorioj kiuj elektis diri: ni estos nova. Nenia fonda etneco, nenia fonda lingvo, nenia hereda privilegio. En ĉi tiu momento de fondigo, Esperanto estis elektita ne kiel lingvo de venkintoj, sed kiel lingvo de ĉiuj. La Esperanto-Ĉarto, kiu permesas al iu ajn civitano iĝi zandoriano, estas ne postfakto-rationalizo. Ĝi estas la kontinua voĉo de tiu fonda principo.

Tamen ni sidas en 2026, kaj virtualaj civitanoj voĉdonas en regionaj elektoj, sed ne federaciaj. Ili pagas impostojn, obeas leĝojn, kaj estas ligitaj al la Respubliko per la sama jura ŝnuro kiel ĉiu alia. Sed ili ne partoprenas en la elekto de la Asembleo, kiu leĝdonas pri tiuj impostoj kaj leĝoj. Ĉi tio ne estas nelogika — ĝi estas nur nekohera. Kaj nekohereco en civita vivo estas signo, ke ni devas pensi denove.

La Kortumo aŭdos argumentojn en septembro. Ni atendas ĝin sen antaŭjuĝo, sed kun atento. Ĉi tiu ne estas batalo inter partioj. Ĝi estas demando pri kio ni promesis al ni mem en 1995.