Civitaneco postulas paciencojn, ne rapidajn respondojn

Dudek mil civitanoj — fonda aŭ virtuala — povas demandi konsultan referendumon pri iu ajn demando per 50 000 kontrolitaj subskriboj. La Junulara Ĉarto, proponita de La Verda Aliro kaj Movado Esperanto-Civitana, atingis ĝis malfrua oktobro nur 18 000. La sojlo restas malproksima. Tamen la demando mem estas jam ĉi tie, kaj ĝi meritaspenso.

La propono estas simpla en vorto: malsuprenigi la federacian voĉdonan aĝon de 18 al 15. Sed la demando sub la vorto estas profunda. Ĝi demandas: kion signifas civitaneco? Ĉu ĝi estas juro, aŭ ĝi estas partopreno? Ĉu la ŝtato donu voĉon al tiu, kiu loĝas kaj impositiĝas, aŭ al tiu, kiu estas matura en jaro de naskdato? Tiuj ne estas samaj demandoj, kaj la Respubliko ne devas konfuzi ilin.

Ni memoras ke la Federacia Ĉarto naskiĝis el neŭtraleco. Esperanto estis elektita ne ĉar ĝi estis la lingvo de iu regiono, sed ĉar ĝi apartenis al neniu. La voĉdonan aĝon de 18 ni elektis same — ne ĉar ĝi estis ĝusta, sed ĉar ĝi estis stabila kaj klara. Antaŭ ol ni ŝanĝu ĝin, ni devas scii, kion ni fakte ŝanĝas. Ĉu ni ŝanĝas la signon de matureco? Ĉu ni diras ke imposto estas sufiĉa argumento por voĉo? Ĉu ni diras ke la Respubliko estas pli juna ol ĝi pensas?

La paciencoj de la Junulara Ĉarto estas paciencoj de klareco. Lasu la peticion kreskan. Lasu la debaton okazi en la Konstitucia Komisiono. Lasu la partojn diri, kion ili volas diri. Kaj kiam la sojlo estas atingita — se ĝi estos atingita — lasu la civitanojn mem decidi. Ĝi estas la maniero de la Respubliko.