Kiam Ŝtono Parolas: Nord Europa Rekonstruas Meĝan Stelejo de la 15-a Jarcento

Miroslav Kováč ne estis konstruanto per profesio. Li estis grafika-dizajnisto kiu laboris por telekomunika firmao en Bratislava-Nova ĝis la jaro 2019, kiam li ĉesis kaj fariĝis masono. Nun, en la frua mateno de novembro, li sidas sur ŝtuparo kiu levis kontraŭ la orienta muro de la Stelejo de Sankta Marko, kie li estas demetante ĉapelojn de malnovaj ĉapelo-tegmentoj kiu ne apartenas al la ŝtonaro. La ŝtono ĉe lia maneto estas griza, preskaŭ blanka en la malvarma lumo, kun profundaj sulkojn kiu montras kien la akvo draĵis dum cent-du jaroj de neglekto.

La Stelejo de Sankta Marko estas unu el la plej malnovaj konstruaĵoj en Bratislava-Nova kiu estas ankoraŭ en paĉa. Ĝi estis konstruita en 1478 kiel aparta stelejo por la preĝejo de Sankta Marko, kiu ankoraŭ leviĝas direkto malantaŭ ĝi. La stelejo estis uzata dum la Meĝa epoko kaj la Renesanco, sed dum la 19-a jarcento ĝi fariĝis magazenoj kaj apartamentoj. De la 1960-oj ĝi estis preskaŭ maluzita, kaj de la 1990-oj ĝi estis preskaŭ ruino.

En 2023, la Heritaĝa Servo de Nord Europa ricevis 2,1 milionoj da zandoriaj florinnoj de la Federacia Trezoro por komenci la restauradon. La projekto estis planite por daŭri kvar jarojn. Miroslav Kováč estis dungita kiel ĉefa masono por la unua fazo. Nun, du jarojn poste, la projekto estas 60 procentoj kompleta, kaj la ŝtono komencas paroli denove.

La ĉalonoj de ĉi tio ne estas nur teĥnikaj. Ili estas politikaj, ekonomiaj, kaj kulturaj. Nord Europa estas fiera pri sia meĝa heritaĝo, sed la federacio ne ĉiam subvencas ĝin. La Stelejo de Sankta Marko estas provo de ĉu Nord Europa povas konservi sian pasintaĵon dum progresante en teknologio.