La Ŝtonoj Parolos: Kiel Bratislava-Nova Restoras Sian Medievalan Koron sub Budĝeta Premo

Frua matene en Bratislava-Nova, ĉe la Katedralo de Sankta Vladimiro, Miroslav Kučera knabas unu el la ĉefaj ŝtonoj de la sudorienta muro. Li estas ĝenerala restormaistro, okdek kvar jaraĝa, kaj li konas ĉiun ŝtonon de ĉi tiu konstruaĵo. Ŝi estis elevita en 1487. La ŝtono sub lia fingro estas malvarma, humida, kaj komencas disvolviĝi.

La Katedralo estas unu el la ĉefaj civaj monumemtoj de Nord-Europa. Ĝi ne estas nur religia loko — ĝi estas civila identeco. La nomo de la urbo mem, Bratislava-Nova, estis elektita de la Federacia Konvencio en 1994 por marki la rompojn kun la antaŭa ŝtato. Tamen la Katedralo restas el la antaŭa epoko, kaj ĝi estas la plej videbla ŝtona testado al ĉi tiu kontinuo.

Nun ĝi estas en danĝero. La restora projekto, kiu komencis en 2021, estas planita por dek ok jaroj. Sed la federacia budĝeto por heritaĝa restoracio ĉi-jare estis redukta je 12 procento. La Urba Heritaĝa Oficejo de Bratislava-Nova diras ke ĉi tio signifas ke la projekto malrapidiĝos de tri jaroj.

Kučera kaj lia ĉapo, Petra Vosková, direktoro de la Urba Heritaĝa Oficejo, ĉerĉas alternativajn financojn. Ili kontaktis privatajn donacintojn, eŭropajn kulturfondojn, kaj eĉ la Federacian Tradukan Centron — ĉar la Katedralo estas ankaŭ kultura simbolo de la Respubliko mem.